Volkssterrenwacht De Jager - Texel
  Het laatste nieuws:
Lezing door Hendrik Hollander: Astrolabia: herkomst, werking en gebruik.
Vrijdagavond 13 november 20:00 uur in de Sterrenzaal bij Ecomare
Samenvatting: Het astrolabium is een historisch meetinstrument dat een schat aan informatie geeft over de stand van de zon en de sterren. De basis voor het astrolabium is gelegd tijdens de oude culturen. De spreker neemt ons mee naar de ontwikkelingen bij de Grieken rond 150 v.Chr. De Griekse kennis rond de beweging van hemellichamen verplaatst zich naar Noord-Afrika, waar rond 900 AD het astrolabium zijn vorm krijgt die we nu nog herkennen. Via het Iberisch Schiereiland wordt het astrolabium bekend in Europa, waar makers tot ver in de 17e eeuw actief zijn, ook tot in het huidige Nederland. We tippen de wiskunde aan die achter de werking van het astrolabium schuil gaat en kijken naar wat er allemaal afgelezen kan worden op het instrument en waar het instrument voor gebruikt wordt.
Een aantal kunststof astrolabia is bij de lezing aanwezig. Aan het eind van de lezing kan er in groepjes met het kunststof model worden geoefend, om zelf de rijkdom van het astrolabium te ervaren.
Hendrik Hollander studeerde elektrotechniek en wiskunde. Sinds 2000 maakt hij zonnewijzers. Een tweetal nieuwe zonnewijzertypen staat op zijn naam. Naast zonnewijzers maakt hij ook oude en nieuwe sterrenkundige instrumenten waaronder het astrolabium. Hendrik is bestuurslid van de Volkssterrenwacht Amsterdam. Meer informatie: zie zonnewijzer.nl.

Vooraf aanmelden is niet nodig.

Toegang € 5,00 - pinnen is niet mogelijk. De toegang is inclusief koffie of thee. Donateurs en leerlingen OSG zijn gratis.

BEZOEKADRES STERRENWACHT

Het bezoekadres van de Volkssterrenwacht De Jager is: Ruijslaan 92, 1796AZ De Koog - Texel.
De ingang naar de Sterrenzaal is 10 m rechts voorbij de hoofdingang van Ecomare.

Voor informatie over kijkavonden en andere activiteiten van de Volkssterrenwacht De Jager s.v.p. NIET bellen naar Ecomare. De sterrenwacht maakt geen deel uit van Ecomare.

Geologie van het zonnestelsel, van meteoriet tot planeet

spreker: Sebastiaan de Vet
datum: 22 november 2019 20:00

Gesteenten en landschappen van vaste hemellichamen hebben fascinerend verhalen te vertellen. Ze ontstaan door de continue wisselwerking van landschapsvormende processen die van binnenuit en buitenaf het oppervlak van het hemellichaam vormgeven. Het meteoriet- en planeetonderzoek probeert op basis van geologische en landschappelijke kennis die opgedaan is op aarde de ontwikkeling van het zonnestelsel aan het licht te brengen. Aan de hand van parallellen, experimenten en prachtige satellietbeelden bekijken we in de lezing hoe meteorieten en planeetlandschappen de 4.6 miljard jaar durende ontwikkeling van deze hemellichamen hebben vastgelegd. En dat je met wat landschappelijke kennis je niet hoeft te beperken tot de rotsachtige hemellichamen bewijst de (dwerg)planeet Pluto. Op deze ijswereld doen de landschapsvormende processen zo bekend aan, dat het landschap in sommige opzichten lijkt op die van de rotsplaneten. Ontdek in deze lezing hoe de geologie je op een andere manier naar het zonnestelsel leert kijken.

dr. Sebastiaan de Vet

Planeetonderzoeker en geomorfoloog Sebastiaan de Vet onderzocht hoe je kennis van het aardse landschap en gesteente kunt gebruiken om de ontwikkeling van andere planeten te begrijpen. Op basis van zijn passie en fascinatie voor dit werk schreef hij het boek Praktisch planeetonderzoek voor de zaterdagochtend (2016) . Momenteel zet hij zijn planetaire werk voort in het meteorietonderzoek bij Naturalis. Sinds 2018 is hij voorzitter van de Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Weer- en Sterrenkunde (KNVWS).
Website: planeetonderzoeker.nl

Agenda:
 Onderwerp  Datum  Tijd  Informatie 
 Lezing:  vr 13 november 2026  20:00 - 22:00 Lezing door Hendrik Hollander over het ASTROLABIUM (herkomst, werking en gebruik)
 Kijkavond:  di 17 november 2026  19:30 - 21:00 Kijkavond uitsluitend voor donateurs
 Kijkavond:  do 19 november 2026  19:30 - 21:00 info reserveren
 Kijkavond:  do 26 november 2026  19:30 - 21:00 info reserveren
 Kijkavond:  do 3 december 2026  19:30 - 21:00 info reserveren
 Kijkavond:  do 10 december 2026  19:30 - 21:00 info reserveren
 Kijkavond:  do 17 december 2026  19:30 - 21:00 info reserveren
Meer agenda

 Kijkavonden:  Alleen bij helder weer en goede vooruitzichten.
 • Aanmelden voor een kijkavond:
 -  Vanwege mogelijke drukte wordt U verzocht zich (kort tevoren) aan te melden.
 -  Dit kan alleen via deze website, met de 'Aanmeldknop', die 1 dag tevoren bij Het laatste nieuws verschijnt.
 -  Aan het aanmelden zijn geen kosten verbonden.
 • Toegang tot de sterrenwacht is 10 meter rechts voorbij de hoofdingang van Ecomare, adres: Ruijslaan 92, 1796 AZ De Koog.
   Ingang van het Observatorium is via de buitentrap of met de lift via de deur rechts.
 • Toegang: €2,-- p.p. (donateurs gratis).
 • Geen kijkavonden in mei t/m augustus.
 • Honden zijn niet welkom, uitgezonderd geleidehonden.
   Zie ook het laatste nieuws bovenaan deze pagina (indien bekend).
Lezingen:  in de Sterrenzaal (zelfde lokatie als het Observatorium, door de deur rechts).
 • Toegang: €5,-- p.p. (donateurs gratis).

Objecten die in november 2026 te zien zijn
 Bolhopen 

M 2

M15
 Dubbelsterren 

Albireo

Epsilon Lyra
 Open sterrenhopen 

NGC-884(L) en 869(R)
H/Chi Persei

M52

M45
Zevengesternte
 Planetaire nevels 

M27
Halternevel

M57
Ringnevel

NGC-7662
Bl. sneeuwbal
 Spiraal nevel 

M74
 Sterpatroon  

CR 399
Kleerhanger
 Sterrenstelsel  

M31
Andromedanevel